Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 11 Νοεμβρίου 2007

ΞΑΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΜΙΡΗ

Σε όσα έγραψα στο προηγούμενο ποστ για την ετυμολογία του «καρμίρης», αξίζει να προστεθούν δύο σκέψεις (είπαμε, αἱ δεύτεραί πως φροντίδες σοφώτεραι) για την υποτιθέμενη παραγωγή της λέξης από τους «καριμοίρους» του Ησύχιου.

Πρώτο: είναι γνωστό ότι μεγάλο μερίδιο των λημμάτων του Ησύχιου αφορούν όχι κοινολεκτούμενες λέξεις, αλλά μάλλον σπάνια ή ασυνήθιστα στοιχεία του ποιητικού λεξιλογίου. Η λέξη «καρίμοιρος», αν υποθέσουμε ότι σημαίνει «ισότιμος με τους Κάρες», δηλαδή ανάξιος λόγου, έχει όλα τα σουσούμια ενός ποιητικού νεολογισμού. Ο αυτουργός θα ήταν ίσως κωμωδιογράφος, που θα ήθελε να σκαρώσει λογοπαικτική παραπομπή στην παροιμία «ἐν Καρὶ ὁ κίνδυνος» ή «ἐν Καρὶ κινδυνεύειν», η οποία σημαίνει λίγο πολύ «στου κασίδη το κεφάλι». (Η παροιμία απαντά πάμπολλες φορές στην αρχαία κωμωδία.) Με άλλα λόγια, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το «καριμοίρους» του Ησύχιου αντιστοιχεί σε υπαρκτή λέξη της ομιλούμενης γλώσσας. Είναι επομένως παρακινδυνευμένο να στηριχτεί εκεί η ετυμολόγηση του «καρμίρης».
Δεύτερο: η παραγωγή του «καρμίρης» από το «καρίμοιρος» προσκρούει και σε φωνολογικό εμπόδιο, αφού προϋποθέτει σίγηση τονούμενου φωνήεντος (καρίμοιρος). Η ετυμολογία του Λεξικού Μπαμπινιώτη θα ήταν ίσως κατά τι πειστικότερη αν ο τύπος που παρέδιδε ο Ησύχιος ήταν, λόγου χάρη, *καριμοίριος: η απουσία τόνου στο πρώτο ι του «*καριμοίριος»θα δικαιολογούσε και την κατοπινή σίγησή του στο «καρμίρης».
Για να συνοψίσουμε, νομίζω ότι μέχρι στιγμής στο ματς Καρμίρηδων και Καρμοίρηδων ο Ησύχιος έχει φάει δύο γκολ. Δεν ξέρουμε όμως από ποιους: από τους Αρμένηδες ή από κάποιους άλλους; Συμφιλολογούντες, βοήθεια!

Read Full Post »