Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for 14 Σεπτεμβρίου 2008

Η ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ

Σπάνια, σπανιότατα μου συμβαίνει να συμφωνώ με τον Διόδωρο του Βήματος, τον κατά κόσμον Δημήτρη Ψυχογιό. Σήμερα όμως έχει ένα κομμάτι, που το προσυπογράφω ευχαρίστως μέχρι κεραίας, τόσο ως προς το πολιτικό όσο και ως προς το ετυμολογικό του σκέλος:

Εγραψα παραπάνω «βατοπεδινοί μοναχοί» ενώ η ίδια η Μονή αυτοαποκαλείται Βατοπαίδι, διότι το όνομα, λέει, δεν οφείλεται στο ότι είχε βάτα το μέρος όπου έγινε το μοναστήρι, αλλά κάποιο παιδί του Θεοδόσιου ναυάγησε στην περιοχή, κρύφτηκε σε κάτι βάτα και για να ευχαριστήσει τον Θεό ο αυτοκράτορας πατέρας ίδρυσε το μοναστήρι. Αρα Βατοπαίδι εκ του παις-παιδός και όχι εκ του πεδίου.

Και γιατί δεν αποκαλούνται τότε Βατοπαιδικοί οι καλόγεροι; Στα ελληνικά, το επίθετο από το παιδί είναι παιδικός και από το πεδίο πεδινός και από το όρος ορεινός – έτσι λέει και η γραμματική και η λαλιά των ανθρώπων.

Αλλά εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με γραμματική, έχουμε να κάνουμε με ψυχολογικό φαινόμενο που οι Γάλλοι ονομάζουν Illusion de grandeur, ψευδαίσθηση μεγαλείου. Δεν είναι να προσποιείσαι τον μεγαλειότατο, είναι να νομίζεις ότι είσαι μεγαλειότατος και να μη θες να παραδεχθείς την απλή σχέση σου με τα βάτα αλλά να ψάχνεις σχέσεις με αυτοκράτορες.

Φαίνεται ότι ο ηγούμενος Εφραίμ, που καθιέρωσε τη γραφή Βατοπαίδι, από τους τόσους ισχυρούς που φιλοξενούσε στο Grand Resort Vatopedion απέκτησε την illusion de grandeur, νόμισε πως είναι ένας από αυτούς και ξεκίνησε όσα ξεκίνησε και είναι τούτες τις ημέρες οι δοσοληψίες του το μέγα σκάνδαλο, και να δούμε πώς θα ξεμπλέξει και αυτός και η μονή από τις εν κρυπτώ και παραβύστω μεταβιβάσεις ακινήτων.

Προσθέτω απλώς ότι η γραφή Βατοπαίδι, με άλφα γιώτα, υποκρύπτει όχι μόνο παραληρήματα μεγαλείου, αλλά και σοβαρές πολιτικές σκοπιμότητες. Ο Θεοδόσιος, βλέπετε, έζησε τον τέταρτο αιώνα (γεννήθηκε το 347, πέθανε το 395 και βασίλεψε από το 379 ώς τον θάνατό του), ενώ η μονή Βατοπεδίου (με έψιλον φυσικά) ιδρύθηκε μόλις το 972. Έτσι η ορθογραφία μπαίνει στη δούλεψη της αναθεωρητικής ιστοριογραφίας, εξασφαλίζοντας επίπλαστην αρχαιότητα –και βεβαίως την αίγλη και τα προνόμια που αυτή συνεπάγεται– σε μιαν από τις πιο δραστήριες σφηκοφωλιές του αθωνικού βατικανού.

Αddendum: Δείτε και το σημείωμα του Νίκου Σαραντάκου εδώ.

Advertisements

Read Full Post »